فیلم «درختان نظارهگرند» بهمن قبادی با تهیهکنندگی مارتین اسکورسیزی، به دلیل استفاده گسترده از هوش مصنوعی با انتقاد منتقدان روبهرو شد.
به گزارش هاشورنیوز به نقل از World of Reel، فیلم «درختان نظارهگرند» ساخته بهمن قبادی پس از نمایش در جشنواره بینالمللی فیلم تورنتو با واکنش منفی شماری از منتقدان روبهرو شد. بخش مهمی از این انتقادها به استفاده گسترده فیلم از هوش مصنوعی مولد مربوط میشود. حضور مارتین اسکورسیزی بهعنوان تهیهکننده اجرایی نیز توجه بیشتری به این موضوع جلب کرده است. «درختان نظارهگرند» یک اثر ترسناک روانشناختی با بازی اوا گرین است که داستان آن در ترکیه جریان دارد. این فیلم نخستین نمایش جهانی خود را در بخش Centrepiece جشنواره تورنتو تجربه کرد. سیدانت ادلاخا، منتقد ورایتی، استفاده فیلم از تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی را بهشدت نقد کرده است. او معتقد است این فناوری تنها در چند نمای محدود حضور ندارد و بخشهایی از روایت و فلاشبکها نیز با آن شکل گرفتهاند.
چرا استفاده از هوش مصنوعی در فیلم بهمن قبادی جنجالی شد؟
«درختان نظارهگرند» داستان زنی به نام دریا را دنبال میکند. اوا گرین نقش این شخصیت را بازی میکند. دریا همراه دختر ناشنوای خود به شهر ماردین بازمیگردد و پس از آن با اتفاقاتی مرموز و ترسناک مواجه میشود.
با این حال، داستان فیلم تنها موضوع مورد توجه منتقدان نبود. استفاده از هوش مصنوعی مولد در ساخت تصاویر، بخش مهمی از بحثهای پیرامون فیلم را شکل داد.
سیدانت ادلاخا در نقد خود برای ورایتی به استفاده گسترده از این فناوری اعتراض کرده است. به گفته او، سازندگان تنها برای نماهای معرف یا تصاویر مکمل سراغ هوش مصنوعی نرفتهاند. بخشهایی از فلاشبکها و عناصر اسطورهای داستان نیز با کمک این فناوری شکل گرفتهاند. این منتقد همچنین انسجام بصری برخی تصاویر را زیر سؤال برده است. او معتقد است با پیشرفت داستان، هماهنگی میان بعضی نماها کاهش پیدا میکند.
انتقاد ادلاخا حتی از خود فیلم فراتر میرود. او بحث محدود کردن حضور آثار متکی به هوش مصنوعی در جشنوارههای بزرگ را مطرح میکند. به اعتقاد او، مخاطبان نیز باید پیش از خرید بلیت از استفاده چنین فناوریهایی در یک فیلم اطلاع داشته باشند.
این دیدگاه در شرایطی مطرح میشود که سینما هنوز با پرسشهای زیادی درباره نقش هوش مصنوعی مولد روبهرو است. حفظ حقوق هنرمندان و میزان دخالت فناوری در فرایند خلاقه از مهمترین محورهای این بحث هستند.
پای مارتین اسکورسیزی چگونه به این جنجال باز شد؟
نام مارتین اسکورسیزی نیز باعث شده انتقادها بازتاب بیشتری پیدا کنند. اسکورسیزی پیش از نمایش جهانی «درختان نظارهگرند» به پروژه پیوست و عنوان تهیهکننده اجرایی را بر عهده گرفت.
او پیش از این نیز درباره استفاده از هوش مصنوعی در سینما صحبت کرده بود. شرکت آلمانی Black Forest Labs در تابستان ویدیویی تبلیغاتی با حضور او منتشر کرد. در این ویدیو، اسکورسیزی از مدل هوش مصنوعی FLUX برای تولید استوریبورد استفاده میکرد. این همکاری واکنش انجمن کارگردانان هنری را به دنبال داشت. این انجمن از حضور اسکورسیزی در تبلیغ چنین فناوریای انتقاد کرد.
در مقابل، گروهی میان استفاده از هوش مصنوعی در پیشتولید و جایگزینی نیروهای انسانی تفاوت قائل شدند. اسکورسیزی نیز پیشتر از علاقه خود به ارتباط میان فناوری و داستانگویی گفته بود.
اکنون حضور او در «درختان نظارهگرند» دوباره این بحث را زنده کرده است. World of Reel معتقد است اعتبار نام اسکورسیزی میتواند به دیدهشدن یک پروژه مستقل کمک کند. به همین دلیل، نقش او در این فیلم نیز زیر ذرهبین منتقدان قرار گرفته است.
واکنش منتقدان به «درختان نظارهگرند»
ورایتی تنها رسانهای نیست که نگاه انتقادی به فیلم جدید بهمن قبادی داشته است. نقدهای دیگری نیز نسبت به شیوه روایت و اجرای فیلم واکنش منفی نشان دادهاند.
برخی منتقدان استفاده از عناصر متداول سینمای وحشت را یکی از نقاط ضعف فیلم میدانند. فضای طوفانی، موسیقی سنگین، تصاویر تاریک و عناصر ماورایی از جمله ویژگیهایی هستند که در این نقدها مورد توجه قرار گرفتهاند. با این حال، بحث هوش مصنوعی بیش از سایر جنبههای فیلم خبرساز شده است. این موضوع «درختان نظارهگرند» را به نمونهای تازه از چالش سینما با فناوریهای مولد تبدیل کرده است.
بهمن قبادی و مارتین اسکورسیزی سابقه آشنایی و همکاری طولانی دارند. قبادی در گذشته مدتی در پشت صحنه فیلمهای «گرگ وال استریت» و «مرد ایرلندی» حضور داشت. اسکورسیزی نیز از آثار این فیلمساز ایرانی حمایت کرده است.
اکنون همکاری آنها در «درختان نظارهگرند» با بحثی متفاوت همراه شده است. این بار هوش مصنوعی در مرکز توجه قرار دارد؛ فناوریای که حضور گستردهتر آن در سینما همچنان موافقان و مخالفان زیادی پیدا کرده است.
